ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
شناسه نشریه
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 74

سال : 15
شماره : 4
شماره پی در پی : 74

اطلاعات مقاله

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 15، شماره 4، ، شماره پی در پی 74

نصرت اردبیلی و ویژگیهای سبک دیوان اشعار او در دورۀ بازگشت ادبی

صفحه (1 - 28)
مهین دایی‌چین ، محمد ابراهیم مالمیر (نویسنده مسئول)، غلامرضا سالمیان
تاریخ دریافت مقاله : اردیبهشت 1400
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : مرداد 1400

چکیده

زمینه و هدف: میرزا نصرالله اردبیلی از شاعران و از عارفان معروف نعمت اللهیّه در قرن سیزدهم است. وی در شاعری متخلّص به نصرت و در عرفان ملقّب به نصرت‌الله بوده است. هدف از این جستار، معرفی یکی از مواریث فکری گذشتگان و نسخه های خطی دیوان اشعار او و سبک وی و پاسخ به این سؤالات بوده است، که آیا در سبک وی، خصوصّیات بارز شعری دیده میشود و موارد آن چه هستند؟

روش مطالعه: نگارش این مقاله و معرفی نسخه ها و خصوصیّات شعری نصرت اردبیلی، به روش تحلیلی-کتابخانه ای و در محور یافته های زبانی و فکری و ادبی دیوان اشعار وی صورت گرفته است.

یافته ها: با توجه به اینکه نصرت اردبیلی از شاعران دورۀ بازگشت ادبی است، مانند بسیاری از شاعران آن دوره، خصوصیات سبک زبانی خراسانی را بکار برده است؛ اما با غور و دقت در دیوانش میتوان گفت که دایرۀ توجه نصرت به این موضوع، بیش از حد اعتدال است و ازآنجاکه کارکرد و تأثیر آن ازلحاظ معناشناسی و ویژگیها و ظرافتهای ادبی چندان قابل توجه نیست، میتوان گفت فراوانی استفادۀ نصرت از ویژگیهای سبک زبانی خراسانی از نقاط ضعف وی محسوب میشود.

نتیجه گیری: دیوان اشعار نصرت اردبیلی، بدلیل قرار گرفتنش در دورۀ بازگشت ادبی، از نظر ویژگیهای زبانی و بخصوص سبک خراسانی قابل توجّه است؛ همانطورکه از نظر ویژگیهای فکری و بخصوص عرفانی و مذهبی نیز بدلیل عارف مسلک بودنش، بسیار حائز اهمیت است و از نظر ادبی نیز، چون شعر را برای مقاصد فکری سروده است، نه هنرمندیهای شاعرانه، در حدّ متوسط قرار دارد.

کلمات کلیدی
نصرت اردبیلی , دیوان اشعار , قرن سیزدهم , دورۀ بازگشت ادبی , ویژگیهای زبانی , ادبی و فکری