ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
شناسه نشریه
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 74

سال : 15
شماره : 4
شماره پی در پی : 74

اطلاعات مقاله

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 15، شماره 4، ، شماره پی در پی 74

معرّفی و سبک شناسی فتح نامۀ صادقی بیگ افشار

صفحه (239 - 262)
بهروز مهری ، مسروره مختاری (نویسنده مسئول)، شکراله پورالخاص
تاریخ دریافت مقاله : اردیبهشت 1400
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : مرداد 1400

چکیده

زمینه و هدف: مثنوی فتح نامۀ صادقی بیگ افشار(1017-940 م) یکی از آثار حماسی ـ تاریخی است که در دوران صفویه مورد توجّه برخی از مهمترین تاریخ نگاران و تذکره نویسان این عصر قرارگرفته است؛ اما این اثر بسبب اشتهار صادقی در نقّاشی و هنر، در دوران بعد کمتر مورد توجّه واقع‌ شده است. جستار پیش رو کوشیده است ضمن معرفی این اثر، بسامد های معنادار سبکی آن را نیز مشخص کند.

روش مطالعه: این پژوهش با بهره گیری از روش تحلیلی ـ توصیفی صورت گرفته است.

یافته ها: صادقی بیگ با تأثیرپذیری از شاهنامه و تا حدودی اسکندرنامه کوشیده است از تمام ابزارهای موسیقی آفرین شعر، ازجمله موسیقی بیرونی، درونی، کناری و..، استفاده کند و در کنار ترکیب سازیهای واژگانی ـ به دور از برساختهای جعلی ـ و نیز استفادۀ معنادار از عناصر مهم بیانی همچون تشبیه، کنایه و..، چگونگی قدرتگیری شاه عبّاس و دلاوریهای او و سپاهیانش را تا فتح هرات بتصویر بکشد.

نتیجه گیری: صاحب فتح نامه به واسطۀ جایگاه ویژۀ خود بعنوان رئیس کتابخانۀ سلطنتی شاه عبّاس صفوی، روایتی مستقیم را از پاره ای تحولات این دوره ارائه میدهد که از منظر تاریخی نیز قطعاً دارای اهمیت است.

کلمات کلیدی
فتح نامه , حماسۀ تاریخی , تذکره , صادقی بیگ , شاه عبّاس